pl | de | en | ru

Сказ пра чорных крумкачоў

Аўтар: C. Плыткевіч
Фота: аўтара

Штотыднёвыя драматычныя падзеі, якія адбываюцца ў Мінску і іншых гарадах Беларусі, падпіхнулі мяне да пошукаў нейкіх прыродных паралеляў. Я падумаў: а чаму б не ўспомніць пра чорных крумкачоў? Яны гэтак жа накідаюцца на здабычу, якая ўжо не можа супрацівіцца, выяўляюць і агрэсіўнасць, і баязлівасць – усё залежыць ад пэўных сітуацый.

Я зайшоў на рэдакцыйны сервер, набраў у пошукавіку слова «чорны крумкач» і атрымаў спасылкі на паўтары тысячы здымкаў, зробленых за апошнія пятнаццаць гадоў.

1-2006-05-09_6396_1330.jpg

Першая фатаграфія подлетка крумкача ў заказніку «Чырвоны Бор», 9 траўня 2006 года.

2-2007-02-02_169_984.jpg

У лютым 2007 года я спрабаваў сфатаграфаваць крумкачоў і арланаў з фотанамёта Дзімы Шамовіча. Побач ляжала туша ваўка, мы спадзяваліся, што птушкі прыляцяць паласавацца мясам. На жаль, яны не захацелі пазіраваць.

3-2007-03-17_0160_1330.jpg

Праз месяц фотаздымка з хованкі Віктара Казлоўскага ў Вілейскім раёне апынулася больш паспяховай.

4-2007-03-17_0180_1330.jpg

Я зрабіў пару прыстойных фатаграфій чорнага крумкача. Ён прылятаў на прынаджванне адзін, таму давялося абмежавацца толькі партрэтам.

5-2007-04-30_910_984.jpg

30 красавіка 2007 года, Жыткавіцкі раён, ускраіна горада Тураў. Шэрая варона ўкрала з гнязда кнігаўкі яйка. Скарыстаю гэты кадр сваячкі крумкачоў, каб паказаць іх драпежную існасць: крумкачы з'ядаюць усе, што можна пацягнуць і з'есці.

6-2008-02-19_5656_1330.jpg

Але і ім у жыцці бывае нялёгка. Гэты крумкач зняты ў Палескім радыяцыйным запаведніку, люты 2008 года. Дваццаціградусны мароз скаваў тушу ваўка, і крумкачы ніяк не маглі карміцца. Назіраў тады цікавы малюнак: да ежы асмеліўся падляцець каршак-цецяроўнік. Сарокі і крумкачы так на яго накінуліся, што ён быў змушаны схавацца ўсярэдзіне куста і чакаць, пакуль крыклівая чарада не пакіне месца кармлення.

7-2009-02-27_6114_1330.jpg

27 лютага 2009 года, ізноў здымка з хованкі арнітолага Змітра Шамовіча ў Чырвоным бору.

8-2009-03-01_6160_1330.jpg

Гэта ж месца праз чатыры дні. Частка казулі ўжо з'ета.

9-2009-03-01_6221_984.jpg

Між іншым галоўнай мэтай у прыродных фатографаў падчас такой здымкі ў прынаджванняў заўсёды былі не крумкачы, а арлы-беркуты ці арланы-белахвостыя. Але крумкачы заўсёды з'яўляюцца першымі, яны налятаюць чародамі, іх нашмат больш і таму яны значна часцей трапляліся ў кадр.

Але былі і беркуты. Чырвоны бор, 18 лютага 2008 года.

2009-02-22_5722_1330.jpg

У стасунках беркутаў, арланаў і крумкачоў на такіх прынаджваннях ёсць адна асаблівасць: менавіта крумкачы з'яўляюцца індыкатарамі бяспекі падчас ежы. Ніводны арол не прызямліцца і не стане есці датуль, пакуль не пачнуць баляваць крумкачы. А крумкачы паводзяць сябе вельмі асцярожна! Прызямліцца птушка, ты пстрыкнеш адзін раз – і яна паляцела. А разам з ёй і ўсе іншыя. І даводзіцца чакаць пару гадзін, пакуль з'явіцца іншая чарада. Тым часам  на далёкіх дрэвах сядзяць арланы-белахвостыя і не спускаюцца да ежы. І так можа працягвацца не гадзінамі, а днямі і тыднямі. Адзін расійскі фотапаляўнічы правёў у хованцы ў Дзімы Шамовіча шэсць дзён і не сфатаграфаваў арланаў, у мяне таксама былі абсалютна беспаспяховыя спробы сфатаграфаваць.

12-2010-03-03_1490_1330.jpg

Прыляталі і арланы-белахвостыя. Вось гэта маладая птушка. Чырвоны бор, 3 сакавіка 2010 года.

13-2010-03-03_1554_1330.jpg

А гэта стары самец. Ён з асцярогай глядзіць угару, бо там круціцца яшчэ адзін арлан-белахвосты, які таксама прэтэндуе на гэту ежу.

14-2010-03-03_1604_1330.jpg

Калі на прынаджванні адначасна апыналіся некалькі птушак, з'яўлялася магчымасць вылоўліваць нейкія цікавыя сюжэты. Гэты кадр, прыкладам, можна назваць: «Памолімся, дзеці мае, перад ежай…»

15-2010-03-03_1628_1330.jpg

Ці: «ТУ-154», саступіце пасадкавую палосу «Боінгу»!

10-2010-03-03_1447_984.jpg

Тут крумкачы праводзяць нараду і абмяркоўваюць нейкае надзённае пытанне.

16-2010-03-03_1672_984.jpg

Гэтага кадра я нават не ведаю, як падпісаць, але быў у Чырвоным бору шанец пафатаграфаваць і такое.

17-2010-03-03_1748_1330.jpg

Дзіма Шамовіч поруч з тушай ваўка выклаў галаву каровы. Крумкачы ўладкавалі каля яе чарговую нараду.

18-2010-03-03_1786_1330.jpg

Мяркуючы па правай лапе, гэта выяўны правадыр крумкачынага войска.

19-2010-03-03_1834_984.jpg

Вароніна аддзяленне гатова да выканання задання.

20-2010-03-03_2009_1330.jpg

А гэта жонка выпраўляе мужа…

21-2010-03-03_2304_1330.jpg

На прынаджванне зноў прылятае малады арлан-белахвосты.

22-2010-03-03_2405_1330.jpg

Крумкачы не рады канкурэнту. Адзін з іх хапае дзюбай арлана за хвост.

23-2010-03-03_2409_1330.jpg

Арлан адмахваецца, губляючы пры гэтым кавалачак мяса. Адзін крумкач яго ловіць, а ўторай ізноў хапае буйнейшага драпежніка за хвост. Арлан не вытрымвае, ляціць, яго месца адразу ж займае чарада крумкачоў.

24-2010-03-03_2461_1330.jpg

Хвілін праз дваццаць арлан вяртаецца.

25-2010-03-03_2535_1330.jpg

І ўсё паўтараецца…

26-2010-03-03_2601_1330.jpg

Праз год я зноў фатаграфую ў Дзімы Шамовіча.

27-2011-03-19_8919_1330.jpg

Але ў гэты раз прылятаюць толькі крумкачы…

28-2011-03-19_8998_1330.jpg

Люты 2014 года, прынаджванне на егерскай пляцоўцы Ігара Башкірава ў паляўнічай гаспадарцы «Чырвоны Бор».

29-2014-02-27_1_7763_984.jpg

У яго, сярод іншай ежы, была і сімпатычная лісіца. Зразумела, што я спадзяваўся на здымку беркутаў і белахвостаў, але былі толькі крумкачы.

30-2014-02-28_1_7950_984.jpg

Яны ўжо рыхтаваліся да гнездавога сезона.

31-2015-01-16-5-4595_1330.jpg

16 студзеня 2015 года, здымка з хованкі Змітра Шамовіча.

32-2015-01-16-5-4802_1330.jpg

Дзіма падышоў да арганізацыі фотапалявання прафесійна: ён не толькі пабудаваў сапраўдную хатку, з якой маглі фатаграфаваць адразу чацвёра фотапаляўнічых, але і вырашыў праблему з яго абаграваннем, зрабіў туалет.

32-1-2015-02-07-2-9141_984.jpg

Апроч таго, ён паклапаціўся і пра антураж, у якім будзе праходзіць фотаздымка: поруч з прынаджваннем была ўкапана вельмі фотагенічная сухая хвоя.

33-2015-02-07-2-9293_984.jpg

І добрыя здымкі розных аўтараў панесліся з Чырвонага бору па абшарах інтэрнэту.

34-2015-02-07-2-9551_1330.jpg

Гэты кадр, прыкладам, я назваў «Мефістофель».

35-2015-02-07-2-9689_1330.jpg

Пасля сытнай ежы крумкачы месціліся на сухой галінцы і ўладкоўвалі самыя розныя разбіранні.

36-2015-02-07-4-9504_1330.jpg

Фатографам заставалася толькі не празяпіць цікавыя імгненні.

37-2015-02-07-4-9512_1330.jpg

38-2015-02-07-4-9643_1330.jpg

Зімой 2015 года я звярнуў увагу на нацыянальны парк «Прыпяцкі», паводле слоў дырэктара нацпарку Сцяпана Бамбізы, у іх адначасна можна было зняць дзесяць арланаў у адным кадры. Першы прыезд у мяне апынуўся няўдалым. У другі я закупіў жывы і марожанай рыбы і вырашыў зрабіць кадр, каб арлан выцягваў гэту рыбу з вады. Для гэтага ўбіў калочкі ў дно неглыбокага рова і прывязаў да іх рыбу. Побач ляжала загінулая аленіха, па берагах я накідаў замарожанай рыбы.

39-2015-02-27-2-1661_1330.jpg

На жаль, мой план не спрацаваў. Першае, яшчэ ў паўцемры прыляцела штук сарок крумкачоў. Яны першым чынам накінуліся на раскіданую рыбу. Але не дзюбалі яе, а хапалі, выносілі і хавалі! З-за дрэннага асвятлення нічога талковага з рыбай зняць не атрымалася. Потым крумкачы накінуліся на аленіху. Гэта было яшчэ тое гледзішча!

40-2015-02-27-7-2536_1330.jpg

Час ад часу падляталі арланы, але крумкачы ўсім натоўпам накідаліся на іх, і драпежнікі ляцелі.

41-2015-02-27-8-2310_1330.jpg

Да вечара ад аленіхі засталіся толькі косткі, адзін крумкач выявіў маю жывую рыбу, але пацягнуць не змог…

42-2016-03-13-1-A29V2525_1330.jpg

У 2016 годзе я яшчэ некалькі разоў фатаграфаваў у Дзімы Шамовіча.

43-2016-03-13-1-A29V2556_1330.jpg

Розныя сцэнкі паўтараліся, але я вырашыў для канца рэпартажу выбраць максімальнае дадатныя кадры.

44-2016-03-13-1-A29V2564_1330.jpg

Вось моманты заляцання самца за самкай.

45-2016-03-13-1-A29V2610_1330.jpg

46-2016-03-26-15--0920_984.jpg

Вось самка кажа самцу: «Трэба быць дабрэй! І, магчыма, людзі зменяць да нас сваё дачыненне…»

47-2016-03-26-15--0995_1330.jpg

Можа быць і мы станем дабрэй? Ёсць шанец палепшыць свет сваёй дабрынёй?!


Каментары
Пакінуць каментар
Каб пакінуць каментар, вам неабходна аўтарызавацца.
Самыя папулярныя Самыя абмяркоўваюцца